Rozwód z Koreańczykiem może wydawać się znacznie bardziej skomplikowany niż rozwód pomiędzy dwojgiem obywateli Polski. Pojawiają się pytania: czy można rozwieść się z obywatelem Korei Południowej w Polsce, który sąd jest właściwy, jakie prawo będzie stosowane, jak doręczyć pozew małżonkowi mieszkającemu w Korei Południowej i czy koreański wyrok rozwodowy jest ważny w Polsce?
Dobra wiadomość jest taka, że sam fakt posiadania przez jednego z małżonków obywatelstwa Korei Południowej nie oznacza, że rozwód musi zostać przeprowadzony w Korei.
W wielu przypadkach rozwód z Koreańczykiem można przeprowadzić przed polskim sądem, nawet jeśli drugi małżonek mieszka obecnie w Korei Południowej.
Poniżej wyjaśniam najważniejsze kwestie związane z rozwodem z obywatelem Korei Południowej.
Czy można rozwieść się z Koreańczykiem w Polsce?
Tak. Rozwód z obywatelem Korei Południowej w Polsce jest możliwy, jeżeli polski sąd posiada jurysdykcję do rozpoznania sprawy.
Nie jest więc konieczne prowadzenie postępowania rozwodowego w Korei Południowej tylko dlatego, że mąż albo żona posiada obywatelstwo koreańskie lub mieszka w Korei.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego polskie sądy mogą rozpoznawać sprawę o rozwód m.in. wtedy, gdy:
- małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce i jedno z nich nadal mieszka albo przebywa w Polsce;
- małżonek składający pozew mieszka lub ma miejsce zwykłego pobytu w Polsce co najmniej od roku przed wszczęciem sprawy;
- osoba składająca pozew jest obywatelem Polski i mieszka lub ma miejsce zwykłego pobytu w Polsce co najmniej od sześciu miesięcy przed wniesieniem pozwu;
- oboje małżonkowie są obywatelami Polski.
Jurysdykcja polskiego sądu może również wynikać z miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu strony pozwanej.
Warto dodać, że wskazane wyżej podstawy jurysdykcji wynikają z krajowych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1103 i art. 1103¹ k.p.c.), a nie z unijnego rozporządzenia 2019/1111 (Bruksela II ter). Rozporządzenie to reguluje jurysdykcję sądów państw członkowskich UE w sprawach małżeńskich, jednak w sprawie z pozwanym będącym obywatelem Korei Południowej, niemającym miejsca zamieszkania w Unii Europejskiej, o jurysdykcji polskiego sądu decydują właśnie krajowe przepisy k.p.c.
W praktyce oznacza to, że Polka mieszkająca w Polsce bardzo często może złożyć w Polsce pozew o rozwód z mężem będącym obywatelem Korei Południowej, nawet jeżeli mąż wrócił już do Korei.
Każdą sprawę warto jednak przeanalizować indywidualnie, ponieważ w rozwodach międzynarodowych trzeba odróżnić dwie kwestie: który sąd może rozpoznać sprawę oraz jakie prawo ten sąd powinien zastosować.
Jakie prawo stosuje polski sąd przy rozwodzie z Koreańczykiem?
To jedna z kwestii, o których często zapomina się przy rozwodzie z obcokrajowcem.
Sam fakt, że sprawa o rozwód toczy się przed sądem w Polsce, nie zawsze oznacza automatycznie, że do wszystkich kwestii związanych z rozwiązaniem małżeństwa zastosowanie znajdzie prawo polskie.
Prawo właściwe dla rozwodu międzynarodowego określa przede wszystkim ustawa – Prawo prywatne międzynarodowe.
Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego obywatelstwa, znaczenie może mieć ich wspólne miejsce zamieszkania, a następnie ostatnie wspólne miejsce zwykłego pobytu. Jeżeli również na tej podstawie nie można ustalić prawa właściwego, zastosowanie znajdzie prawo polskie.
Dlatego przed wniesieniem pozwu o rozwód z obywatelem Korei Południowej warto sprawdzić zarówno jurysdykcję polskiego sądu, jak i prawo, które będzie miało zastosowanie do rozwiązania małżeństwa.
Przeczytaj także: Jak wyegzekwować alimenty z zagranicznego wyroku?
Gdzie złożyć pozew o rozwód z Koreańczykiem?
Jeżeli sprawę może rozpoznać polski sąd, pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego.
Co do zasady właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli przynajmniej jedno z nich nadal mieszka lub zwykle przebywa w okręgu tego sądu.
Jeżeli nie można ustalić właściwości w ten sposób, bierze się pod uwagę miejsce zamieszkania strony pozwanej, a następnie strony powodowej.
W sprawach międzynarodowych ustalenie właściwego sądu wymaga jednak wcześniejszego sprawdzenia, czy polskie sądy w ogóle posiadają jurysdykcję do rozpoznania sprawy.
Jak wygląda rozwód z Koreańczykiem w Polsce?
Jeżeli polski sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy, samo postępowanie rozwodowe przebiega zasadniczo podobnie jak rozwód pomiędzy obywatelami Polski.
W pozwie należy przede wszystkim wykazać, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.
Można żądać rozwodu z orzekaniem o winie albo – jeżeli oboje małżonkowie tego chcą – rozwodu bez orzekania o winie.
Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, w sprawie mogą pojawić się również kwestie dotyczące alimentów, miejsca pobytu dzieci, władzy rodzicielskiej oraz kontaktów. Przy dzieciach mieszkających na stałe w Korei Południowej kwestia jurysdykcji w sprawach rodzicielskich wymaga jednak osobnej analizy.
W toku sprawy można zgłaszać również wnioski dowodowe dotyczące przyczyn rozpadu małżeństwa i ewentualnej winy drugiego małżonka.
Jakie dokumenty są potrzebne do rozwodu z obywatelem Korei Południowej?
Zakres dokumentów zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Co do zasady do pozwu potrzebny będzie odpis aktu małżeństwa. Jeżeli małżeństwo zostało zawarte w Korei Południowej i nie zostało jeszcze wpisane do polskiego rejestru stanu cywilnego, może pojawić się konieczność wcześniejszego uporządkowania dokumentacji dotyczącej małżeństwa.
Jeżeli małżonkowie mają dzieci, konieczne mogą być również odpisy ich aktów urodzenia.
Dokumenty sporządzone w języku koreańskim, które mają stanowić dowód w polskim postępowaniu, co do zasady powinny zostać przedstawione wraz z odpowiednim tłumaczeniem przysięgłym na język polski.
Jak doręczyć pozew rozwodowy małżonkowi mieszkającemu w Korei Południowej?
To jedna z praktycznych różnic pomiędzy zwykłym rozwodem a rozwodem z Koreańczykiem mieszkającym w Korei Południowej.
Jeżeli pozwany mieszka w Korei Południowej, dokumenty sądowe muszą zostać skutecznie doręczone za granicę. Polska i Korea Południowa są stronami Konwencji haskiej dotyczącej doręczania dokumentów sądowych za granicą – Korea Południowa przystąpiła do tej konwencji w 2000 roku.
Korea Południowa zgłosiła jednak sprzeciw wobec doręczania dokumentów drogą pocztową (art. 10 konwencji), co oznacza, że doręczenie musi nastąpić za pośrednictwem koreańskiego organu centralnego, a nie bezpośrednio pocztą.
W praktyce oznacza to, że doręczenie pozwu do Korei Południowej może potrwać dłużej niż zwykłe doręczenie krajowe – niejednokrotnie kilka miesięcy. W zależności od sposobu doręczenia mogą być również potrzebne tłumaczenia dokumentów na język koreański.
Sam fakt, że pozwany mieszka w Korei Południowej, nie uniemożliwia jednak przeprowadzenia rozwodu w Polsce.
Na co zwrócić uwagę, gdy małżonek mieszka w Korei Południowej
W sprawach, w których pozwany małżonek mieszka na stałe za granicą, w Korei Południowej, pojawiają się zwykle dwa powtarzające się problemy praktyczne, o których warto wiedzieć jeszcze przed złożeniem pozwu.
Pierwszy dotyczy adresu do doręczeń. Zgodnie z art. 1135⁵ § 1 k.p.c. strona, która nie ma miejsca zamieszkania, zwykłego pobytu ani siedziby w Polsce lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Polsce, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika procesowego zamieszkałego w kraju. Ponieważ Korea Południowa nie jest państwem członkowskim UE, przepis ten ma pełne zastosowanie do małżonka mieszkającego w Korei. Jeżeli pozwany, mimo pouczenia, nie wskaże takiego pełnomocnika, kolejne pisma sądowe kierowane do niego mogą zostać pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 1135⁵ § 2 k.p.c.), co dla strony mieszkającej w Korei Południowej bywa dużym zaskoczeniem. Nie jest to jednak podstawa do zawieszenia postępowania – skutek dotyczy wyłącznie sposobu doręczania kolejnych pism.
Drugi praktyczny problem to tłumaczenia. Nawet jeśli do pozwu dołączysz tłumaczenie przysięgłe na język koreański, samo doręczenie pism do Korei Południowej – realizowane na podstawie Konwencji haskiej oraz art. 1130 i nast. k.p.c. – zazwyczaj i tak wymaga przetłumaczenia kolejnych dokumentów, w tym zobowiązań sądu kierowanych do strony przebywającej za granicą. Sąd bardzo często zleca własne tłumaczenie i wzywa stronę do wpłaty zaliczki na wynagrodzenie tłumacza przysięgłego – zdarza się to nawet wtedy, gdy strona składająca pozew ma już własne tłumaczenie przysięgłe. W praktyce oznacza to często podwójny koszt tłumaczenia tego samego dokumentu, dlatego w tego typu sprawach dobrym rozwiązaniem bywa pozostawienie tłumaczenia dokumentów sądowi, zamiast zlecania go samodzielnie na własną rękę – i tak trzeba się liczyć z dodatkową opłatą, ale unika się podwójnych kosztów.
Co, jeżeli nie znam adresu męża lub żony w Korei Południowej?
Brak aktualnego adresu małżonka nie oznacza, że nigdy nie będzie można uzyskać rozwodu.
Najpierw warto podjąć realne próby ustalenia miejsca jego pobytu, np. poprzez rodzinę, znajomych, dostępne dane dotyczące zatrudnienia lub inne informacje, którymi dysponujemy.
Jeżeli mimo podjętych działań nie można ustalić miejsca pobytu pozwanego, możliwe jest wystąpienie do sądu o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Trzeba jednak uprawdopodobnić, że miejsce pobytu drugiego małżonka rzeczywiście nie jest znane i że podjęto rozsądne działania zmierzające do jego ustalenia.
W przypadku osoby mieszkającej za granicą sądy zwracają na tę kwestię szczególną uwagę. Nie wystarczy więc samo stwierdzenie w pozwie, że nie znamy obecnego adresu małżonka.
Czy rozwód w Korei Południowej jest ważny w Polsce?
Tak, rozwód orzeczony w Korei Południowej może być skuteczny również w Polsce.
Sposób postępowania zależy jednak przede wszystkim od daty wydania koreańskiego wyroku rozwodowego.
Rozwód w Korei Południowej po 1 lipca 2009 roku
Jeżeli wyrok rozwodowy został wydany przez sąd w Korei Południowej 1 lipca 2009 roku lub później, co do zasady podlega on w Polsce uznaniu z mocy prawa.
Nie oznacza to jednak, że nie trzeba wykonać żadnych formalności.
Jeżeli rozwód ma zostać ujawniony w polskim akcie małżeństwa, należy wystąpić do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego o wpisanie wzmianki dodatkowej o rozwodzie.
W praktyce potrzebny jest przede wszystkim koreański wyrok rozwodowy, dokument potwierdzający jego prawomocność lub ostateczność oraz urzędowe tłumaczenie dokumentów na język polski. W przypadku dokumentów koreańskich może być również konieczne uzyskanie apostille – Korea Południowa jest stroną konwencji haskiej znoszącej wymóg legalizacji dokumentów zagranicznych od 2007 roku.
Dopiero po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury rozwód będzie widoczny w polskim rejestrze stanu cywilnego.
Rozwód w Korei Południowej przed 1 lipca 2009 roku
Jeżeli koreański wyrok rozwodowy został wydany przed 1 lipca 2009 roku, zasadniczo konieczne jest przeprowadzenie przed sądem okręgowym postępowania o uznanie zagranicznego orzeczenia.
Do wniosku trzeba dołączyć odpowiednie dokumenty, w szczególności odpis wyroku rozwodowego, potwierdzenie jego prawomocności oraz tłumaczenie na język polski.
Dopiero po uznaniu starszego orzeczenia możliwe będzie odpowiednie ujawnienie rozwodu w polskich aktach stanu cywilnego.
Przeczytaj także: Mój małżonek nie zgadza się na rozwód. Czy sąd może nie zgodzić się na rozwód?
Czy rozwód z Koreańczykiem lepiej przeprowadzić w Polsce czy w Korei Południowej?
Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla każdego małżeństwa.
Jeżeli jednak osoba chcąca się rozwieść mieszka w Polsce, a polski sąd posiada jurysdykcję, przeprowadzenie rozwodu w Polsce może być rozwiązaniem prostszym organizacyjnie i mniej kosztownym.
Nie oznacza to jednak, że Polska zawsze będzie najlepszym miejscem na rozwód.
Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić m.in., gdzie mieszkają małżonkowie i dzieci, gdzie znajduje się majątek, jakie żądania mają strony oraz jakie skutki wywoła orzeczenie w Polsce i w Korei Południowej.
Warto pamiętać, że koreańskie prawo rodzinne różni się od polskiego pod wieloma względami, m.in. w zakresie zasad podziału majątku małżeńskiego oraz procedury rozwodowej, która w Korei Południowej może odbywać się także w formie rozwodu za porozumieniem stron rejestrowanego administracyjnie, bez udziału sądu.
Szczególnej analizy wymagają sprawy, w których małżonkowie posiadają znaczny majątek zarówno w Polsce, jak i w Korei Południowej.
Ile kosztuje rozwód z Koreańczykiem w Polsce?
Podstawowa opłata sądowa od pozwu o rozwód w Polsce wynosi 600 zł.
Sam fakt, że pozwanym jest obywatel Korei Południowej, nie zwiększa opłaty od pozwu.
Dodatkowe koszty mogą jednak powstać w związku z tłumaczeniem dokumentów, doręczaniem korespondencji do Korei Południowej, ustanowieniem kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, opiniami biegłych lub wynagrodzeniem pełnomocnika.
Dlatego rzeczywisty koszt rozwodu z obywatelem Korei Południowej zależy przede wszystkim od stopnia skomplikowania konkretnej sprawy.
Czy Koreańczyk musi przyjechać do Polski na rozwód?
Niekoniecznie.
Jeżeli pozwany mieszka w Korei Południowej, nie oznacza to automatycznie, że będzie musiał osobiście przyjeżdżać do Polski na każdą rozprawę.
Sposób przeprowadzenia postępowania zależy od sądu oraz okoliczności konkretnej sprawy. W praktyce część czynności może być przeprowadzana bez osobistej obecności strony, a w odpowiednich przypadkach możliwy jest również udział zdalny – co przy różnicy czasu między Polską a Koreą Południową (zwykle 7-8 godzin) warto uwzględnić już na etapie planowania rozprawy.
Jeżeli strony są zgodne co do rozwodu i najważniejszych kwestii z nim związanych, postępowanie może być zdecydowanie prostsze niż w sytuacji konfliktowej.
Czy do rozwodu z Koreańczykiem potrzebny jest adwokat?
Nie ma obowiązku korzystania z pomocy adwokata w sprawie rozwodowej.
Rozwody międzynarodowe są jednak bardziej skomplikowane od standardowych spraw ze względu na konieczność ustalenia jurysdykcji, prawa właściwego, zasad doręczania dokumentów za granicę oraz późniejszej skuteczności wyroku w drugim państwie.
Dlatego jeszcze przed wniesieniem pozwu warto ustalić, czy korzystniej przeprowadzić rozwód w Polsce czy w Korei Południowej i jakie konsekwencje będzie miał wybór konkretnego państwa.
Rozwód z Koreańczykiem – najczęstsze pytania
Nie wiesz od czego zacząć? Przeczytaj odpowiedzi do najczęściej zadawanych pytań.
Czy Polka może rozwieść się z Koreańczykiem w Polsce?
Tak. Jeżeli spełnione są przesłanki jurysdykcji polskich sądów, sprawa o rozwód może zostać przeprowadzona w Polsce nawet wtedy, gdy mąż jest obywatelem Korei Południowej i mieszka w Korei.
Czy muszę lecieć do Korei Południowej, żeby rozwieść się z Koreańczykiem?
Nie zawsze. W wielu przypadkach rozwód można przeprowadzić przed polskim sądem.
Czy rozwód w Korei Południowej automatycznie obowiązuje w Polsce?
Wyrok rozwodowy wydany w Korei Południowej od 1 lipca 2009 roku co do zasady jest uznawany w Polsce z mocy prawa. Jeżeli ma zostać ujawniony w polskim akcie małżeństwa, konieczne jest jednak dokonanie odpowiedniej czynności w USC.
Czy można rozwieść się z Koreańczykiem, jeśli nie znam jego adresu?
Tak, choć brak adresu może utrudnić i przedłużyć postępowanie. Po wykazaniu, że mimo podjętych prób miejsca pobytu małżonka nie udało się ustalić, można wystąpić o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Czy rozwód z Koreańczykiem trwa dłużej niż zwykły rozwód?
Nie musi, ale częstą przyczyną wydłużenia postępowania jest konieczność doręczania dokumentów do Korei Południowej za pośrednictwem tamtejszego organu centralnego, wykonywania tłumaczeń albo ustalania adresu małżonka.
Rozwód z obywatelem Korei Południowej – pomoc adwokata
Sprawa o rozwód z Koreańczykiem wymaga przede wszystkim prawidłowego ustalenia, czy postępowanie może zostać przeprowadzone w Polsce oraz jakie prawo będzie miało zastosowanie.
Jeżeli drugi małżonek mieszka w Korei Południowej, trzeba dodatkowo zadbać o prawidłowe doręczenie pozwu i innych dokumentów za pośrednictwem koreańskiego organu centralnego. Jeżeli natomiast rozwód został już przeprowadzony w Korei Południowej, konieczne może być uporządkowanie sytuacji w polskim rejestrze stanu cywilnego.
Jeżeli chcesz ustalić, czy możesz przeprowadzić rozwód z obywatelem Korei Południowej w Polsce, albo potrzebujesz pomocy przy uznaniu koreańskiego wyroku rozwodowego w Polsce, zapraszam do kontaktu.
Aleksandra Przecherska-Baranowska
adwokat
Zdjęcia: Theodore Nguyen, Markus Winkler
***
Rozwód z Japończykiem w Polsce – jak rozwieść się z obywatelem Japonii?
Rozwód z Japończykiem może być bardziej złożony niż rozwód pomiędzy dwojgiem obywateli Polski.
W sprawie pojawiają się dodatkowe pytania: czy pozew można złożyć w Polsce, który sąd jest właściwy, jakie prawo zastosuje polski sąd, jak doręczyć pozew małżonkowi mieszkającemu w Japonii oraz w jaki sposób uznać rozwód przeprowadzony w Japonii [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }