Mąż wyjechał za granicę. Wiesz, w jakim kraju ostatnio mieszkał, ale od dawna nie odpowiada na wiadomości. Masz jego stary adres i nie wiesz, czy nadal tam mieszka. Czy w takiej sytuacji możesz złożyć pozew o rozwód w Polsce?
Tak, rozwód w Polsce może być możliwy także wtedy, gdy nie znasz aktualnego adresu męża lub żony. Najpierw trzeba ustalić, czy sprawę może rozpoznać polski sąd. Potem trzeba ustalić, jak doręczyć pozew drugiej stronie.

Kiedy możesz wziąć rozwód w Polsce?
W sprawach międzynarodowych punktem wyjścia jest art. 3 unijnego rozporządzenia nazywanego Brukselą II ter. Liczy się m.in. Wasze obywatelstwo i to, gdzie na co dzień mieszkacie lub mieszkaliście. Przepisy określają to jako miejsce zwykłego pobytu.
Oto kilka przykładów.
- Mieszkaliście razem w Polsce, a mąż wyjechał za granicę. Jeśli Polska była ostatnim krajem, w którym na co dzień mieszkaliście razem, i Ty nadal tutaj mieszkasz, polski sąd może rozpoznać sprawę. Przy tej podstawie nie ma wymogu odczekania sześciu miesięcy od wyjazdu męża.
- Mieszkaliście razem za granicą, a Ty wróciłaś do Polski. Jeśli masz polskie obywatelstwo, znów mieszkasz tutaj na co dzień i przebywasz w Polsce przez co najmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed złożeniem pozwu, możesz skorzystać z tej podstawy. Przepisy przewidują również podstawę dla osoby, która mieszka na co dzień w Polsce i przebywa tu od co najmniej roku bezpośrednio przed wniesieniem pozwu, niezależnie od jej obywatelstwa.
- Oboje macie polskie obywatelstwo i nadal mieszkacie za granicą. Możesz złożyć pozew w Polsce na podstawie wspólnego obywatelstwa. Jeśli sprawa rozwodowa już się toczy za granicą, powiedz o tym na konsultacji.
Co zrobić, jeśli znasz tylko stary adres?
Zacznij od tego, co już wiesz.
Zapisz ostatni znany adres i datę, kiedy miałaś informację, że mąż tam mieszka. Jeżeli napisał Ci, że przeprowadza się do innego miasta, zachowaj tę wiadomość. Jeżeli list wrócił z adnotacją, że adresat się wyprowadził, zachowaj kopertę. Jeśli pytałaś o adres osobę, która mogła go znać, zapisz, kiedy to było i jaką odpowiedź dostałaś.
Gdy wiesz, w którym kraju małżonek prawdopodobnie przebywa, można sprawdzić, czy da się tam urzędowo ustalić adres. W państwach UE objętych rozporządzeniem o doręczaniu dokumentów dostępne formy pomocy zależą od kraju.
Czy można dostać rozwód, jeśli adresu nadal nie uda się ustalić?
Możesz razem z pozwem złożyć wniosek o ustanowienie kuratora dla małżonka, którego miejsce pobytu jest nieznane. We wniosku opisz, co wiesz o jego ostatnim miejscu pobytu, jakie próby ustalenia adresu podjęłaś i jaki był ich wynik. Dołącz materiały, które to potwierdzają.
Sam brak odpowiedzi na telefon zwykle nie wystarczy. Dla sądu znaczenie ma to, skąd wiesz, że stary adres jest już nieaktualny i co udało Ci się ustalić w sprawie nowego.
Przykładowo możesz mieć wiadomość o przeprowadzce i zwrócony list wysłany na ostatni znany adres. Jeśli znasz aktualny adres, a małżonek unika kontaktu, trzeba ustalić sposób doręczenia pozwu pod tym adresem.
Jeśli sąd ustanowi kuratora, pozew będzie mógł zostać doręczony do jego rąk. Kurator reprezentuje nieobecnego małżonka w sprawie, a sąd bada, czy są podstawy do orzeczenia rozwodu. Podstawą ustanowienia kuratora są art. 143 i 144 Kodeksu postępowania cywilnego.
Co zabrać na konsultację?
- Akt małżeństwa, jeśli masz go pod ręką.
- Informację o obywatelstwie obojga małżonków i o tym, gdzie ostatnio mieszkaliście razem.
- Datę powrotu do Polski, jeśli wcześniej mieszkałaś za granicą.
- Ostatni znany adres małżonka oraz informację, gdzie może teraz przebywać.
Chcesz złożyć pozew o rozwód, ale nie wiesz, gdzie mieszka Twój mąż lub żona? Umów konsultację i przygotuj informacje, które już masz. Omówimy, czy możesz wnieść pozew w Polsce, gdzie jeszcze można sprawdzić adres i czy w Twojej sprawie warto złożyć wniosek o ustanowienie kuratora.
Jeśli Twój małżonek mieszka w Korei Południowej lub w USA, przeczytaj też Rozwód z Koreańczykiem w Polsce i Rozwód z Amerykaninem w Polsce.
Zapraszam do kontaktu,
Aleksandra Przecherska-Baranowska
adwokat
Zdjęcie: Engin Akyurt
***
O autorce
Adw. Aleksandra Przecherska-Baranowska – adwokat, właścicielka Kancelarii Adwokackiej przy ul. Wilczej 29a lok. 7 w Warszawie.
Specjalizuje się w prawie rodzinnym i sprawach rodzin międzynarodowych.
Autorka poradników dla osób przechodzących przez rozwód, prowadzi profil @ola_rozwodzicielka.
***
Ślub z obywatelem Ukrainy w Polsce 2026 – dokumenty, sąd, wniosek i USC krok po kroku
Planujesz ślub z Ukrainką lub Ukraińcem w Polsce? Samo zarezerwowanie terminu w Urzędzie Stanu Cywilnego zwykle nie wystarczy. Obywatel Ukrainy musi najpierw przejść krótkie postępowanie przed polskim sądem, ponieważ Ukraina nie wydaje zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, którego wymaga polski USC.
Prowadzę te sprawy od lat, przed warszawskimi i pozawarszawskimi sądami [Czytaj dalej…]








{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }