Rozwód z Amerykaninem może wydawać się znacznie bardziej skomplikowany niż rozwód pomiędzy dwojgiem obywateli Polski.
Pojawiają się pytania: czy można rozwieść się z obywatelem USA w Polsce, który sąd jest właściwy, jakie prawo będzie stosowane, jak doręczyć pozew małżonkowi mieszkającemu w Stanach Zjednoczonych i czy amerykański wyrok rozwodowy jest ważny w Polsce?
Dobra wiadomość jest taka, że sam fakt posiadania przez jednego z małżonków obywatelstwa amerykańskiego nie oznacza, że rozwód musi zostać przeprowadzony w USA.
W wielu przypadkach rozwód z Amerykaninem można przeprowadzić przed polskim sądem, nawet jeśli drugi małżonek mieszka obecnie w Stanach Zjednoczonych.
Poniżej wyjaśniam najważniejsze kwestie związane z rozwodem z obywatelem USA.
Czy można rozwieść się z Amerykaninem w Polsce?
Tak. Rozwód z obywatelem USA w Polsce jest możliwy, jeżeli polski sąd posiada jurysdykcję do rozpoznania sprawy.
Nie jest więc konieczne prowadzenie postępowania rozwodowego w Stanach Zjednoczonych tylko dlatego, że mąż albo żona posiada obywatelstwo amerykańskie lub mieszka w USA.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego polskie sądy mogą rozpoznawać sprawę o rozwód m.in. wtedy, gdy:
- małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce i jedno z nich nadal mieszka albo przebywa w Polsce;
- małżonek składający pozew mieszka lub ma miejsce zwykłego pobytu w Polsce co najmniej od roku przed wszczęciem sprawy;
- osoba składająca pozew jest obywatelem Polski i mieszka lub ma miejsce zwykłego pobytu w Polsce co najmniej od sześciu miesięcy przed wniesieniem pozwu;
- oboje małżonkowie są obywatelami Polski.
Jurysdykcja polskiego sądu może również wynikać z miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu strony pozwanej.
W praktyce oznacza to, że Polka mieszkająca w Polsce bardzo często może złożyć w Polsce pozew o rozwód z mężem będącym obywatelem USA, nawet jeżeli mąż wrócił już do Stanów Zjednoczonych.
Każdą sprawę warto jednak przeanalizować indywidualnie, ponieważ w rozwodach międzynarodowych trzeba odróżnić dwie kwestie: który sąd może rozpoznać sprawę oraz jakie prawo ten sąd powinien zastosować.
UWAGA: Jeśli chcesz, możesz słuchać zamiast czytania:
Jakie prawo stosuje polski sąd przy rozwodzie z Amerykaninem?
To jedna z kwestii, o których często zapomina się przy rozwodzie z obcokrajowcem.
Sam fakt, że sprawa o rozwód toczy się przed sądem w Polsce, nie zawsze oznacza automatycznie, że do wszystkich kwestii związanych z rozwiązaniem małżeństwa zastosowanie znajdzie prawo polskie.
Prawo właściwe dla rozwodu międzynarodowego określa przede wszystkim ustawa – Prawo prywatne międzynarodowe.
Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego obywatelstwa, znaczenie może mieć ich wspólne miejsce zamieszkania, a następnie ostatnie wspólne miejsce zwykłego pobytu. Jeżeli również na tej podstawie nie można ustalić prawa właściwego, zastosowanie znajdzie prawo polskie.
Dlatego przed wniesieniem pozwu o rozwód z obywatelem USA warto sprawdzić zarówno jurysdykcję polskiego sądu, jak i prawo, które będzie miało zastosowanie do rozwiązania małżeństwa.
Gdzie złożyć pozew o rozwód z Amerykaninem?
Jeżeli sprawę może rozpoznać polski sąd, pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego.
Co do zasady właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli przynajmniej jedno z nich nadal mieszka lub zwykle przebywa w okręgu tego sądu.
Jeżeli nie można ustalić właściwości w ten sposób, bierze się pod uwagę miejsce zamieszkania strony pozwanej, a następnie strony powodowej.
W sprawach międzynarodowych ustalenie właściwego sądu wymaga jednak wcześniejszego sprawdzenia, czy polskie sądy w ogóle posiadają jurysdykcję do rozpoznania sprawy.
Jak wygląda rozwód z Amerykaninem w Polsce?
Jeżeli polski sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy, samo postępowanie rozwodowe przebiega zasadniczo podobnie jak rozwód pomiędzy obywatelami Polski.
W pozwie należy przede wszystkim wykazać, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.
Można żądać rozwodu z orzekaniem o winie albo – jeżeli oboje małżonkowie tego chcą – rozwodu bez orzekania o winie.
Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, w sprawie mogą pojawić się również kwestie dotyczące alimentów, miejsca pobytu dzieci, władzy rodzicielskiej oraz kontaktów. Przy dzieciach mieszkających na stałe w Stanach Zjednoczonych kwestia jurysdykcji w sprawach rodzicielskich wymaga jednak osobnej analizy.
W toku sprawy można zgłaszać również wnioski dowodowe dotyczące przyczyn rozpadu małżeństwa i ewentualnej winy drugiego małżonka.
Jakie dokumenty są potrzebne do rozwodu z obywatelem USA?
Zakres dokumentów zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Co do zasady do pozwu potrzebny będzie odpis aktu małżeństwa. Jeżeli małżeństwo zostało zawarte w USA i nie zostało jeszcze wpisane do polskiego rejestru stanu cywilnego, może pojawić się konieczność wcześniejszego uporządkowania dokumentacji dotyczącej małżeństwa.
Jeżeli małżonkowie mają dzieci, konieczne mogą być również odpisy ich aktów urodzenia.
Dokumenty sporządzone w języku angielskim, które mają stanowić dowód w polskim postępowaniu, co do zasady powinny zostać przedstawione wraz z odpowiednim tłumaczeniem na język polski.
Jak doręczyć pozew rozwodowy małżonkowi mieszkającemu w USA?
To jedna z praktycznych różnic pomiędzy zwykłym rozwodem a rozwodem z Amerykaninem mieszkającym w Stanach Zjednoczonych.
Jeżeli pozwany mieszka w USA, dokumenty sądowe muszą zostać skutecznie doręczone za granicę. Polska i Stany Zjednoczone są stronami Konwencji haskiej dotyczącej doręczania dokumentów sądowych za granicą.
W praktyce oznacza to, że doręczenie pozwu do Stanów Zjednoczonych może potrwać dłużej niż zwykłe doręczenie krajowe. W zależności od sposobu doręczenia mogą być również potrzebne tłumaczenia dokumentów.
Sam fakt, że pozwany mieszka w USA, nie uniemożliwia jednak przeprowadzenia rozwodu w Polsce.
Amerykanin zgadza się na rozwód, ale mieszka w USA – o czym warto pamiętać
Miałam sprawę, w której pozwany małżonek mieszkał na stałe za granicą, w Stanach Zjednoczonych, i od początku zgadzał się na rozwód – napisał nawet pismo popierające pozew. Mimo to sprawa nie mogła po prostu od razu ruszyć, ponieważ w pozwie, jako adres do doręczeń dla pozwanego, wskazany był adres żony w Polsce – on sam w tym miejscu już nie mieszkał.
Zgodnie z art. 11355 § 1 k.p.c. strona, która nie ma miejsca zamieszkania, zwykłego pobytu ani siedziby w Polsce lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Polsce, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika procesowego zamieszkałego w kraju. Ponieważ Stany Zjednoczone nie są państwem członkowskim UE, przepis ten ma pełne zastosowanie do małżonka mieszkającego w USA. W opisanej sprawie sąd zobowiązał pozwanego do ustanowienia takiego pełnomocnika pod rygorem zawieszenia postępowania, ewentualnie do wskazania rzeczywistego adresu zamieszkania w Stanach Zjednoczonych – a po skutecznym doręczeniu pozwu pod tym adresem i tak zobowiązał pozwanego do wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń w Polsce na potrzeby dalszej korespondencji w sprawie. Bez tego kolejne pisma sądowe mogą zostać pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 11355 § 2 k.p.c.), co dla strony mieszkającej w USA bywa dużym zaskoczeniem.
Drugi praktyczny problem to tłumaczenia. Nawet jeśli do pozwu dołączysz tłumaczenie przysięgłe, samo doręczenie pism do Stanów Zjednoczonych – realizowane na podstawie Konwencji haskiej oraz art. 1130 i nast. k.p.c. – zazwyczaj i tak wymaga przetłumaczenia kolejnych dokumentów, w tym zobowiązań sądu kierowanych do strony przebywającej za granicą. Sąd bardzo często zleca własne tłumaczenie i wzywa stronę do wpłaty zaliczki na wynagrodzenie tłumacza przysięgłego – zdarza się to nawet wtedy, gdy strona składająca pozew ma już własne tłumaczenie przysięgłe. W praktyce oznacza to często podwójny koszt tłumaczenia tego samego dokumentu, dlatego w tego typu sprawach dobrym rozwiązaniem bywa pozostawienie tłumaczenia dokumentów sądowi, zamiast zlecania go samodzielnie na własną rękę – i tak trzeba się liczyć z dodatkową opłatą, ale unika się podwójnych kosztów.
Co, jeżeli nie znam adresu męża lub żony w USA?
Brak aktualnego adresu małżonka nie oznacza, że nigdy nie będzie można uzyskać rozwodu.
Najpierw warto podjąć realne próby ustalenia miejsca jego pobytu, np. poprzez rodzinę, znajomych, dostępne dane dotyczące zatrudnienia lub inne informacje, którymi dysponujemy.
Jeżeli mimo podjętych działań nie można ustalić miejsca pobytu pozwanego, możliwe jest wystąpienie do sądu o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Trzeba jednak uprawdopodobnić, że miejsce pobytu drugiego małżonka rzeczywiście nie jest znane i że podjęto rozsądne działania zmierzające do jego ustalenia.
W przypadku osoby mieszkającej za granicą sądy zwracają na tę kwestię szczególną uwagę. Nie wystarczy więc samo stwierdzenie w pozwie, że nie znamy obecnego adresu małżonka.
Czy rozwód w USA jest ważny w Polsce?
Tak, rozwód orzeczony w Stanach Zjednoczonych może być skuteczny również w Polsce.
Sposób postępowania zależy jednak przede wszystkim od daty wydania amerykańskiego wyroku rozwodowego.
Rozwód w USA po 1 lipca 2009 roku
Jeżeli wyrok rozwodowy został wydany przez sąd w USA 1 lipca 2009 roku lub później, co do zasady podlega on w Polsce uznaniu z mocy prawa.
Nie oznacza to jednak, że nie trzeba wykonać żadnych formalności.
Jeżeli rozwód ma zostać ujawniony w polskim akcie małżeństwa, należy wystąpić do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego o wpisanie wzmianki dodatkowej o rozwodzie.
W praktyce potrzebny jest przede wszystkim amerykański wyrok rozwodowy, dokument potwierdzający jego prawomocność lub ostateczność oraz urzędowe tłumaczenie dokumentów na język polski. W przypadku dokumentów amerykańskich może być również konieczne uzyskanie apostille.
Dopiero po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury rozwód będzie widoczny w polskim rejestrze stanu cywilnego.
Rozwód w USA przed 1 lipca 2009 roku
Jeżeli amerykański wyrok rozwodowy został wydany przed 1 lipca 2009 roku, zasadniczo konieczne jest przeprowadzenie przed sądem okręgowym postępowania o uznanie zagranicznego orzeczenia.
Do wniosku trzeba dołączyć odpowiednie dokumenty, w szczególności odpis wyroku rozwodowego, potwierdzenie jego prawomocności oraz tłumaczenie na język polski.
Dopiero po uznaniu starszego orzeczenia możliwe będzie odpowiednie ujawnienie rozwodu w polskich aktach stanu cywilnego.
Rozwód z cudzoziemcem w Polsce/Rozwód z obcokrajowcem w Polsce
Czy rozwód z Amerykaninem lepiej przeprowadzić w Polsce czy w USA?
Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla każdego małżeństwa.
Jeżeli jednak osoba chcąca się rozwieść mieszka w Polsce, a polski sąd posiada jurysdykcję, przeprowadzenie rozwodu w Polsce może być rozwiązaniem prostszym organizacyjnie i mniej kosztownym.
Nie oznacza to jednak, że Polska zawsze będzie najlepszym miejscem na rozwód.
Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić m.in., gdzie mieszkają małżonkowie i dzieci, gdzie znajduje się majątek, jakie żądania mają strony oraz jakie skutki wywoła orzeczenie w Polsce i w USA.
W Stanach Zjednoczonych prawo rozwodowe różni się dodatkowo w zależności od stanu. To, co będzie korzystne w jednym stanie, nie musi być takim samym rozwiązaniem w innym.
Szczególnej analizy wymagają sprawy, w których małżonkowie posiadają znaczny majątek zarówno w Polsce, jak i w USA.
Ile kosztuje rozwód z Amerykaninem w Polsce?
Podstawowa opłata sądowa od pozwu o rozwód w Polsce wynosi 600 zł.
Sam fakt, że pozwanym jest obywatel USA, nie zwiększa opłaty od pozwu.
Dodatkowe koszty mogą jednak powstać w związku z tłumaczeniem dokumentów, doręczaniem korespondencji do Stanów Zjednoczonych, ustanowieniem kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, opiniami biegłych lub wynagrodzeniem pełnomocnika.
Dlatego rzeczywisty koszt rozwodu z obywatelem USA zależy przede wszystkim od stopnia skomplikowania konkretnej sprawy.
Czy Amerykanin musi przyjechać do Polski na rozwód?
Niekoniecznie.
Jeżeli pozwany mieszka w Stanach Zjednoczonych, nie oznacza to automatycznie, że będzie musiał osobiście przyjeżdżać do Polski na każdą rozprawę.
Sposób przeprowadzenia postępowania zależy od sądu oraz okoliczności konkretnej sprawy. W praktyce część czynności może być przeprowadzana bez osobistej obecności strony, a w odpowiednich przypadkach możliwy jest również udział zdalny.
Jeżeli strony są zgodne co do rozwodu i najważniejszych kwestii z nim związanych, postępowanie może być zdecydowanie prostsze niż w sytuacji konfliktowej.
Czy do rozwodu z Amerykaninem potrzebny jest adwokat?
Nie ma obowiązku korzystania z pomocy adwokata w sprawie rozwodowej.
Rozwody międzynarodowe są jednak bardziej skomplikowane od standardowych spraw ze względu na konieczność ustalenia jurysdykcji, prawa właściwego, zasad doręczania dokumentów za granicę oraz późniejszej skuteczności wyroku w drugim państwie.
Dlatego jeszcze przed wniesieniem pozwu warto ustalić, czy korzystniej przeprowadzić rozwód w Polsce czy w Stanach Zjednoczonych i jakie konsekwencje będzie miał wybór konkretnego państwa.
Rozwód z Amerykaninem – najczęstsze pytania
Nie wiesz od czego zacząć? Przeczytaj odpowiedzi do najczęściej zadawanych pytań.
Czy Polka może rozwieść się z Amerykaninem w Polsce?
Tak. Jeżeli spełnione są przesłanki jurysdykcji polskich sądów, sprawa o rozwód może zostać przeprowadzona w Polsce nawet wtedy, gdy mąż jest obywatelem USA i mieszka w Stanach Zjednoczonych.
Czy muszę lecieć do USA, żeby rozwieść się z Amerykaninem?
Nie zawsze. W wielu przypadkach rozwód można przeprowadzić przed polskim sądem.
Czy rozwód w USA automatycznie obowiązuje w Polsce?
Wyrok rozwodowy wydany w USA od 1 lipca 2009 roku co do zasady jest uznawany w Polsce z mocy prawa. Jeżeli ma zostać ujawniony w polskim akcie małżeństwa, konieczne jest jednak dokonanie odpowiedniej czynności w USC.
Czy można rozwieść się z Amerykaninem, jeśli nie znam jego adresu?
Tak, choć brak adresu może utrudnić i przedłużyć postępowanie. Po wykazaniu, że mimo podjętych prób miejsca pobytu małżonka nie udało się ustalić, można wystąpić o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Czy rozwód z Amerykaninem trwa dłużej niż zwykły rozwód?
Nie musi, ale częstą przyczyną wydłużenia postępowania jest konieczność doręczania dokumentów do Stanów Zjednoczonych, wykonywania tłumaczeń albo ustalania adresu małżonka.
Rozwód z obywatelem USA – pomoc adwokata
Sprawa o rozwód z Amerykaninem wymaga przede wszystkim prawidłowego ustalenia, czy postępowanie może zostać przeprowadzone w Polsce oraz jakie prawo będzie miało zastosowanie.
Jeżeli drugi małżonek mieszka w Stanach Zjednoczonych, trzeba dodatkowo zadbać o prawidłowe doręczenie pozwu i innych dokumentów. Jeżeli natomiast rozwód został już przeprowadzony w USA, konieczne może być uporządkowanie sytuacji w polskim rejestrze stanu cywilnego.
Jeżeli chcesz ustalić, czy możesz przeprowadzić rozwód z obywatelem USA w Polsce, albo potrzebujesz pomocy przy uznaniu amerykańskiego wyroku rozwodowego w Polsce, zapraszam do kontaktu.
Aleksandra Przecherska-Baranowska
adwokat
Zdjęcie w poście pochodzi z Unsplash
***
Mój małżonek nie zgadza się na rozwód. Czy sąd może nie zgodzić się na rozwód?
Mój małżonek nie zgadza się na rozwód: Nigdy nie dam Ci rozwodu. Możesz o tym zapomnieć! – krzyczy.
No właśnie, czy to prawda?
Czy tak jak przy zawarciu małżeństwa dwie strony muszą zgodzić się na rozwód i powiedzieć sobie jak w przysiędze małżeńskiej „TAK”? Czy wystarczy, że jeden małżonek chce rozwodu i złoży pozew o rozwód do sądu? [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }